Hoorspelen op de radio. Wie kent dat nog?


Bij gebrek aan een TV toestel luisterde ik als 8-jarige naar hoorspelen op radio. Zo’n mahoniehouten kast met 6 voorkeurtoetsen en een achter canvas verstopte luidspreker. Ik weet nog dat dat veelal ten koste ging van mijn nachtrust. Niet omdat we de limiet van kinderbedtijd overschreden, maar door de pakkende beelden die me steeds weer door het hoofd schoten als ik eenmaal onder de dekens lag. Het was een creatief proces, want je had de vrijheid om dat beeld zelf te bedenken, vorm te geven. En dat lukte vaak zó goed, dat ik bleef woelen.
Helaas (of gelukkig?) heeft TV dat proces geblokkeerd door plaatjes te gaan tonen.  

Jaren later las ik de trilogie “In de ban van de ring”. Een boek met alleen tekst, en misschien een enkel summier pen-tekeningetje. ik was weer even terug in de jaren zestig, en kreeg alle ruimte om invulling te geven aan de personages, midden aarde, elven en orks. Welkome, goed geschreven en beschrijvende proza die de lezer en z’n fantasie de vrije ruimte gaf.

Filmregisseur Peter Jackson had dat boek ook gelezen, en besloot er een film over te gaan maken. Maar in zijn hoofd zag het er allemaal toch anders uit dan in het mijne. Ik moest dan ook totaal omschakelen. Gollum, de wandelende bomen, Gandalf, het was in de bioscoop een andere wereld dan die ik jarenlang in mijn achterhoofd had gekoesterd.



 

Toch ben ik blij dat ik de hele ontwikkeling van radio mét ruis, tot aan het gestroomlijnde glasvezelinternet, heb meegemaakt. De jongere generaties hebben nu veel meer amusement. 100+ kanalen op TV, een eigen smartphone, overal WIFI, games. Alles goed voorgekauwd, dus makkelijk verteerbaar. Toch was een radio verslag van Ajax-Feyenoord in de sixties minstens even spannend als het TV verslag anno 2017. In HD, full colour, stereo geluid, (liefst Dolby). O ja, en de analyse tijdens de rust. 3 Minuten, ge-sandwiched tussen 2 pakketten reclame. Maar ook de jeugd van tegenwoordig zal over 40 jaar zuchtend terug kijken naar “toen”.

Natuurlijk was vroeger niet alles beter. Onze eerste TV had een buitenantenne in de vorm van een wasbord op een samengestelde houten paal. Als je wou “zappen” naar de enige andere zender, moest je naar buiten om de paal een halve slag te draaien. Geen lolletje, in de regen en de kou. Wie dus wat anders wou kijken, moest dus wel even op de tanden bijten.


 

 

Door Jan van Dongen, Studio Omega. Illustrator, visualiser en blogger. Redenerend vanuit een gezond verstand,

een vleugje humor en een vooruitziende blik.