Beeldtaal

De term "sprakeloos" wordt standaard geuit ingeval van totale verwondering. Voor een imponerend landschap of een fascinerende film. Maar: er is nog een andere vertaling. Een meer letterlijke opvatting: "Zonder te spreken",

dus zonder woorden.
 

Ik zat laatst op een vlucht naar Schiphol, Amsterdam. Tussen de voorspelbare leesportefeuille en de papieren "noodgevallen"-zak, vond ik de veiligheidsinstructie. Een prima voorbeeld van geïllustreerd beeld zonder het gebruik van woorden. En een juiste benadering, want een vliegmaatschappij is gastheer voor veel verschillende culturen, met ook nog eens uiteenlopende talen. Engels is dan wel een wereldtaal, zeker naar Nederlandse begrippen, maar in bv. zuid Europa en Latijns Amerika is dat veel minder vanzelfsprekend.
 

Ongeveer 20% van de wereldbevolking spreekt redelijk Engels, al dan niet als moedertaal. Dat zijn 1,5 miljard mensen. Maar dat is slechts een fractie meer dan de groeiende bevolking van China. De resterende 60% van de wereld begrijpt noch Engels, noch Chinees. Dus hoe maak je iets duidelijk voor iedereen? Door taal helemaal weg te laten en te vervangen door tekeningen, illustraties, en soms foto's.

Op mijn veiligheidsinstructies zag ik:
 

-Pijlen (geven richting aan);
-Andreas-kruis (verbod);
-Mannetje/vrouwtje symbolen (toilet).
De enige tekst is het EXIT bordje boven de deur.

 

Alleen een inboorling van een nog niet ontdekte inheemse stam zal hier wat moeite mee hebben, maar die kom je ook zelden tegen op een intercontinentale vlucht. Voor de rest van de wereldbevolking zijn de afbeeldingen en symbolen voldoende ingeburgerd en duidelijk.
De instructiekaart, aangevuld met de gebarentaal-voorstelling door de stewardess, is dus door iedereen te begrijpen, dank zij de duidelijke vertaling van woord naar beeld.


 

Door Jan van Dongen, Studio Omega. Illustrator, visualiser en blogger. Redenerend vanuit een gezond verstand,

een vleugje humor en een vooruitziende blik.